Arquivos mensuais: Maio 2026

Isto, em quanto às acçóns naturais. E no que respeita às voluntárias, ¿no é certo que o pintor pintará melhor, o escultor esculpirá melhor e o citarista tanherá melhor usando medios e instrumentos mais perfeitos que usando uns mais imperfeitos? ¿É que vai cantar bem um rouco, dançar bem um coxo, escreber bem o maneta? ¿Puido acáso a natureza idear um instrumento mais perfeito que a mán? Ningúm, sem dúvida, como muito bem afirma o nosso Galeno (De usu partium, I). Agora bem, o mais perfeito de todos os animais, o home, para produzir obras mais perfeitas que as dos outros animais, necesitou o instrumento também mais perfeito de todos. ¿É que, se este tivéra sido mais imperfeito, tería podido o home levar a cabo tantas e tán perfeitas taréfas como as que realiza? Non, penso eu. Mas ¿a onde nos leva tudo isto? A probar que tudo o perfeito produze o perfeito, e que se vale do perfeito para a sua producçón. ¿Que se segue de ahí? Isto: que a alma humana perfeitíssima entre todas as criaturas de Deus, necesita um corpo perfeitíssimo para realizar a mais perfeita de todas as acçóns das que é capaz, a saber, o conhecimento perfeito. Dirás: ¿cómo é isto?, a intelecçón non depende do corpo nem recebe axuda algunha dele, senón que é levada a cabo somente pola alma. Isto é falso, como temos probado noutro lugar. Non tem sentido afirmar que a alma entende, como tampouco o tem afirmar que ouve. É o home quem fái ambas cousas, servíndo-se nos dous casos do corpo e da alma, e executando qualquer outra cousa com os dous à vez: non fará nada sem que os dous axudem, colaborem e actúem. Mas, se te manténs nas tuas afirmaçóns, próbo-o unha vez mais. ¿Por qué é éste mais docto e aquél menos? A alma é em ambos igualmente perfeita. Logo a deficiência está no corpo, como tú afirmabas. Logo o mais docto alberga um corpo mais perfeito, sexa qual for o modo como o use, bem para imaxinar, bem para entender. Logo o doctíssimo alberga um corpo perfeitíssimo, e este é o que verdadeiramente sabe. Como debe ser um corpo perfeito, xá o temos dito. E posto que nunca se encontra um así, tampouco se encontrará nunca um conhecimento perfeito, nem, por ende, ciência, que resulta ser o mesmo.

FRANCISCO SÁNCHEZ

Apagouseme o móbil. O ordenador xa só consulta. O teléfono soa: trim, trim, trim… Do outro lado falouche voz melodiosa pero secreta. Inicía un discurso sobre a soidade. Sabes…, dígoche isto porque no total também non ten excesíva importancia… cada quén elíxe o camiño que máis gusta… non me fagas moito caso… É a voz dunha moza sueca emigrada. Sweden é importante: alí está Estocolmo coas súas cores vívas, alí está o Nobel. A soidade é un polvo de dezaseis brazos. Nin é boa nin é mala, depende do que che apeteza. Dos cirros caen copos de neve nas ruas e algodón no medio, caen sobre os pelos brancos ou loiros, caen, caen, caen, com parsimónia infinita, non intencional, non querendo facer mal a ninguém… A soidade acolle os días de verán, naturalmente festivos, acompañadas incluso polo sol da primavera, por riso e sorriso. Dalí a unha hora o teléfono voltou a tocar: trim, trim, trim…

FRANCISCO CANDEIRA

Disque unha vez a un veciño dunha aldeia, cando ele ou cando a muller, ouvían polas noites ruídos estranos como se andivesen nenos a brincar na casa. –Manecho (chamaba ela moitas noites), ¿Sintes? –Sonche os ratos, muller, ou turrará o gando na corte (dicíalle o home, e coa mesma virábase de outro lado e siguía durmindo. Pero, outras veces era ele que sen recordar de todo preguntaba: –Marica, e logo, ¿auvíchelo? Daquela a muller xa non prendiá máis o sono; era como si un pícaro rastreara a mesa; como se lle costara caro rubir a ela, e dimpois, enriba, brincara ao chan… sintíalle o seu alentar e as pasadas lixeiriñas de pés de crianzo. Unha noite, prenderon luz no candil e rexistraron o sobrado todo; outra vez, acordaron solpresos os dous ao cae-la mesa que fixo trema-la cama; non era cousa deste mundo. Si deixaban alcendido o candil, ninguén lles estorbaba o sono, así dormiron moitas noites, e cando voltaron mata-la luz, daquela voltaron tamén os ruídos: era o sarillo a virar que co seu chío alporecíaos; sintíase outra vez os pulos que o que fose daba na súa estrana brincadeira… pouco a pouco tanto o home coma muller ían esmirrando; non tiñan lor pra nada, e non había outra fala no rueiro e na parroquia, e aconsellou unha veciña: –¿Sabedes o que disque é ben facer? poñede unha cunca de liñaza a reverter atrás da contravidreira e non vos deitedes; cando sintades que a cunca se emvorca dicide daquela: –xa que o tirache apáñao, –e, non fagades máis, escoitade sen facer ruído. Ao chega-la noite dimpois de anxanga-lo gando e rematados tódolos labores de día, encheron unha cunca de liñaza, ben acugulada, botaron as contravidrieiras do sobrado e poñeron a carón delas a cunca na soleira do antepeito, mataron a luz, e co anoto fillo de misterio prendido de anguria, agardaron na tranquiladá da noite trubada pelo amedrentadeiro rilar da couza nas madeiras, e, sucedeu, que a pouquiño abríase a contravidreira, e ¡plaf!, envorcouse a cunca e caeu no chan; o estrondo dun trebón non tocara máis forte; sentiuse un ¡ah! afogado, e Manecho, apreixando as mas da muller para gañar forzas, repetiu as falas da vella: –Xa que o tirache, apáñao. –Daquela hoube que ver, ao enfia-la raiola da lúa pela regandixa das contravidreiras a entreabrir, descobriron acubillado no chan, pé da liñaza, un homiño pequecho, coma un boneco, que collía un a un os graos da linaza e contaba: –un, dous, un dous, –e seu dicir, era lene, cal o murmurio das augas do río, e, –un, dous, un, dous, –seguiu a repetir toda a noite até o día raiar. Éravo-lo trasno, que non sabe contar. Nunca máis, nunca máis, voltou pola casa, aborrecido do traballo que aquela noite levara.

CARRÉ ALVARELLOS, L., (S/A): CONTOS POPULARES DA GALIZA, MUSEO DE ETNOGRAFIA E HISTÓRIA, PORTO. (GALICIA DE CONTO – HÉRCULES DE EDICIONES)

O Café está aquí

pero as cousas xorden.

O café

foise coa música

e vaise pra alí.

FRANCISCO CANDEIRA

Ogallá todo sexa o que é mais non

estando senón a bailar.

Ogallá que se fagan piscinas sen

illas no medio do mar.

Ogallá que fagas o que queiras

desde a libertade túa e miña…

mais eu ¡ adórote !

FRANCISCO CANDEIRA