
ETCHEBERRI DE SARA, Joanes (Sara, País Vasco françês, 1668-1749). Gramático vasco e ensaista. Depois de graduar-se em medicina, trabalhou em vários poboádos das províncias vascas, mas a obra da sua vida, foi a divulgaçón do vasco como fala de instrucçón nas áreas que o utilizabam como fala materna. “Laurdiri gomendiozco carta, edo guthuna” (Bayona, 1728) é unha epístola na qual pide axuda administractiva e económica do “Biltzar” (assambleia provincial) da rexión de Labourd, de onde era orixinário, para publicar um diccionário de latim, françês, castelán e vascuence. Esta axuda foi recusada, mas pudo preparar unha gramática latina em vasco, “Eskuarazko hatsapenak latin ikhasteko”, conhecida como “Rudimentos”. A sua melhor obra é “Eskuararen hatsapenak”; nela fai unha defesa do vascuence como fala literária, que debe ser utilizada igual que outras. A tese foi impopular quando foi anunciáda, mas posteriormente foi adoptáda por erudítos vascos como bandeira. O ensaio propôn seguir a Piarres de Axular como modelo literário e está em sí mesmo modelado no estilo de Axular. J. de Urquijo editou as “Obras vascongadas del doctor labortano Joannes d’Etcheberri” (París, 1907).
OXFORD