Ata non hai moito, en todas as casas do agro galego mazaban o leite de cote. Esta tarefa da que polo xeral se encargaban as mulleres, realizábase ó carón do lume e axudaba, por unha parte, a conservar un elemento alimentario básico e, por outra, ampliaba un pouco o abano de recursos culinários (abano realmente estreito ás veces) da familia. En primeiro lugar, deixábase arrefriar durante un día o leite que se destinaba a este fin e íaselle quitando a tona de por riba, proceso que se denominaba “descabezar”, para ila botando nunha ola ata que se enchera. A continuación era conveniente ter a suficiente precaución de poñer unha pataca cortada ou un pano rodeando o oco da mazadoira para evitar salpicaduras, e así, a muller da casa comezaba a mazar o leite. O proceso, bastante longo, non ten unha duración fixa. As bólas resultantes xuntábanse nunha soa que se depositaba nunha fonte (prato longo). Era preciso botarlle un chisco de sal (sal gordo, que antes era moído cunha botella) e esta bóla íase estendendo na fonte (prato longo) para darlle unha forma máis ou menos rectangular e repartíndoa en “cuartos”. Despois movíase a fonte, inclinándoa, para conseguir que quedase ben escorrida. O líquido sobrante é o “leite mazado”, que podía tomarse no almorzo mollando simplemente un anaco de pan con algo de azucre ou mel. A parte callada amásase e, logo dunha cocedura, convértese en manteiga.
GALICIA PARA COMELA (VOLUME I) – HÉRCULES DE EDICIONES S. A.
O Pomar 