Com o remorso no corpo. O dia dezanove de Xulho, fún à fonte e vexo estar Divina na eira de Vinhó, com o rostro desfigurado. Ao vir de volta díxo-me: “Adeus… xa non me falas?” Pois, xa non me parecía, estaba como com medo, curvada como quem está colhendo algo, e muito tríste. O dia vintiquatro de Xulho de 1937, passaba Divina pola eira da Perica, e díxo: “¡Ola faneca!”, mas sem graça, e à noite vinhem dormir à Portela. Sobre a hora quinta da manhán, tán pronto desperto, ouvín a sua voz fora no caminho “¡¡Ola Manuel XIII!!”. Mas, isto tán real e tán verdadeiro, que eu acreditando que fora regar à veiga da Portela, até me levantei para mirar. Sonhára antes que estaba malo na cama, e vinhéra o Petetas darme um sopapo á vista da Perica, e eu escapara. O vintisete de Xulho de 1937 o Charlot, axudou-me a serrar as ripas do canastro, e fún-lhe fazer unha carta, eu non quería mas ele teimou e pedíu um tinteiro à Senhora Amália. Quando estaba a fazer a carta, entornou-se a tinta toda no chán. O dia 18 de Agosto tívem outro sonho com a Perica e acordei a rir. O dia 31 de Agosto pola manhán, levantei-me com pavor e angustia. Encontrei Chico da Nuva cargando um carro no Cotinho, e fún a xunto da Senhora Tomaza, que estaba em Mouriscados, díxo-me o seguinte: primeiro, que non consultaba a homes porque lhe armabam contos! (mas por fim, despachou-me). ¡¡Sales aquí, mucho atropellado!! Pola casa, desgrácias, picardias, feitiços, emprenhas unha mulher, unha mulher que me “jodía” por completo, uns papeles de Xustiça, uns homes, que se possíbel fora, o seu gosto sería meterme em presídio, dous mais que vinham a por mim, e aínda duas mulheres, unha que se xuntaba corpo a corpo comigo. Ademais, um padecimento por unha mulher morta, que o que quería era talvez unhas missas, e entre todas estas calamidades, tería eu dereito acáso a algunha victória? “Toma conta, que che querem fazer unha traiçón. Saíron unhas mulheres, que estábam contra tí, como um cán de rábia!”
MANUEL CALVIÑO SOUTO
O Pomar 