
FRANCISCO RODRÍGUEZ IGLESIAS (HÉRCULES DE EDICIONES)
Vivían nun lugar dous irmáns, un moi rico e outro moi pobre. E un día en que non había que comer na casa do irmán pobre, foi iste e díxolle a un dos seus fillos: -Anda, chégate nun istante á casa do teu tío e dille, da miña parte, que che dea un pouco de pan polo amor de Dios. Chegouse o rapaz á casa do rico e repetiulle, palabra por palabra, o recado do pai. E entón o tío, despois de rosmonear, meteuse pra dentro e volveu logo cun anaco de pan e deullo ao rapaz, ao tempo que lle decía: -Toma o pan. E dille ao teu pai que llo dou como se llo dera ao demo. E o rapaz contoulle ao pai o que lle pasara co tío, e daquela foi o pai e, collendo o anaco de pan, dixo: -Ai hom, pois agarda; que llo vou levar ao demo. E foise andando e, cando xa levaba andado moito camiño, alcontrou cunha señora que lle perguntou: -E logo, ¿pra onde vas? -Pois voulle levar iste pan ao demo. Porque eu son probe e teño moitos fillos e o meu irman é moi rico e deunos hoxe iste pan, que eu lle pedira polo amor de Dios, e dixo que mo daba como se llo dera ao demo. E entón a señora sacou un anel e púxose: -Deiquí en adiante non has de pasar mais necesidade. Toma iste anel; e cando precises algunha cousa non tes mais que pedirlla. E se algo che cómpre pra outra vez vén a alcontrarme niste mesmo sitio. Volveuse o home pra casa, e, como todo o que lle pedía ao anel todo lle daba, deu en ir pra arriba que non había máis que ver. E ao irmán rico entroulle moita envexa de ver ao pobre tan ben acomodado, e un día falou ca súa muller do caso e a muller, que era comadre da probe, díxolle: -Ai, comadre; mire que a xente xa se sabe como é. e todo se lle volven falas de que se os cartos lles veñen dun lado ou doutro, e eu non sei, mais paréceme que van chamar á xusticia. E a comadre, que era unha infeliz, contestoulle: -Non, a xente fala porque quer. É certo que denantes eramos probes e que agora estamos máis gobernados. Pero todo lle veu dun anel que lle deron ao meu home; que cousa que lle pide, cousa que lle dá. A muller do rico que se pasmaba moito ao ouvir aquelo, e, como quen non quer facer nada, díxolle á comadre que lle prestara o anel e que deseguida llo volvía. E a outra infeliz, prestoullo, e a comadre volveulle outro que non tiña virtude ningunha. Dalí a uns días, o home pediulle ao anel algo que lle cumpría e o anel non llo deu. E entón o home marchou ao sitio da primeira vez e atopou alí á señora, que lle perguntou: E logo, ¿que che pasa, meu fillo? -Pois, que me ha pasar. Que tiña un benciño de Dios; un anel que me daba todo o que lle pedía. E a miña muller prestoullo á miña cuñada e cando llo volveu, volveulle outro que non sirve pra cousa ningunha. E daquela a señora, sacou unha servilleta, deulla ao home e díxolle: -Toma ista servilleta. Cando che cumpra comer, non tes máis que decirlle: -Servilleta, pon a mesa, e xa verás como vos podedes fartar todos. Marchou o home e pasado algún tempo, foi a unha feira e deulle a gardar a servilleta a unha taberneira, e deixoulle moi encargado que non lle mandara pór a mesa. Mais á taberneira entroulle curiosidade por ver o que era aquelo e, en canto tivo modo, mandoulle á servilleta que puxera a mesa, e co que lle serviu deulle de xantar a cantos lle foron á taberna. E levada da cobiza, en canto volveu o home entregoulle unha servilleta calquera. Mais como aquela servilleta, por moito que lle dixeran, non punha nada, o home marchou a buscar á señora, que lle dixo: -E logo, ¿que che pasa, meu fillo? -Pois pásame, que tiña um benciño de Dios, que era unha servilleta que me daba comida, e foi unha taberneira e cambeouma por outra. E entón a señora veu cun burro e díxolle: -Toma iste burro. En canto lle mandes que cague, cagará ouro. E dalí a uns días o home foi á mesma feira en que lle cambearan a servilleta, e, namentras il daba unha volta, deixoulle o burro a gardar á mesma taberneira, encargándolle moito que non o mandara cagar, porque cagaba ouro. Mais a taberneira, despois de mandar cagar ao burro e de encher unha cesta de moedas de ouro, colleu o animal, escondeuno e puxo outro no seu canto. E como aquil cagaba o mesmo que os outros burros, o home foise a buscar á señora e a contarlle o que lle pasara. E daquela a señora deulle unha matrácola, que no intre en que se lle decía: -Matrácola, matracolea, mallaba en todo o que se lle puña por diante, e ainda lle encargou que lla deixára a gardar á taberneira que lle cambeara a servilleta e mais o burro. Foi o home xunto á taberneira e dixolle: -Mire, mentras eu vou dar unha volta pola feira, téñame conta dista matrácola. Ora, teña tino de non lle decir: -Matrácola, matracolea. Mais a taberneira, coidando que o home a enganaba, mandou deseguida: -Matrácola, matracolea. E a matrácola deu en mallar nela e en romperlle os vasos, as xerras e as mesas e en arrearlle duro á xente que comía na taberna. E entón a taberneira foi correndo buscar ao home e púxoselle: -Ai, tío home; veña, por Dios, sacarme o demo da casa. E o home chegouse alá e dixo: -Matrácola, matracolea deica que me volvan a servilleta e o burro. E a taberneira, co medo, volveullos, e o home foise á casa con todo. Mais resultou que se puxo máis rico que ningún do lugar, e resultou, tamén, que cando alguén se metia coíl, a matrácola arreáballe de raio, e a xente, co medo, e ca envexa, foi dar parte ao rei de que había alí un home que tiña tratos co demo. E o rei mandou unha tropa de soldados que colleron ao home e levárono a un campo pra o matar, mais il díxolles que se o deixaban que lles había servir unha comida moi boa. Responderonlle que si, e sacou a servilleta, e os soldados comeron tanto e tan ben, que volveron xunto do rei decíndolle que non podian matar a un señor tan bo e que lles déra tan boa comida. Mais coma os veciños non parában de denunciálo, o home foi a buscar á señora, que dista vez deulle unha chicharra, decíndolle: -Se te volves ver en peligro, non tes máis que decirlle á chicharra que toque. E, pasado algún tempo, vinéron outros soldados que o prenderon e levárono a un campo para matalo, e os veciños foron coíles moi contentos. Chegaron todos ao campo, e o home, cando xa o ían matar, púxoselle á chicharra: -Chicharra, toca. E o mesmo foi empezar a tocar que empezar a beilar os soldados e os veciños e estiveron beilando tres días sen parar. E os soldados foron xunto ao rei a decirlle que non se podía coaquil home e os veciños colleron tanto medo, que non o volveron denunciar. E o home viviu tranquilo e rico, aproveitándose dos seus benciños de Dios.
LÓPEZ CUEVILLAS, F. FERNÁNDEZ HERMIDA, V.; E LORENZO FERNÁNDEZ, X., 1936: PARROQUIA DE VELLE, SEMINARIO DE ESTUDOS GALEGOS, SANTIAGO DE COMPOSTELA.















