
Os celtas galegos, ou como afirmaba o latino, os célticos (Céltigos), ocuparom todo o chán da velha “Galletia”. O promontório Nerio que (som as palabras de Strabón) forma à vez a extremidade do costado occidental e do septentrional da Península, serve como unha oportuna divisón xeográfica para separar dous pobos numerosos, célticos ambos, e importantes os dous; um, os lusitanos, aos que o príncipe dos xeógrafos constantemente fai chegar até ao Cabo Nerio; outro, o dos cântabros. A todos une e agrupa baixo a comúm denominaçón que chegou quase até nós; de todos parece ocupar-se como de xentes que tenhem unha mesma orixe, costûmes parecidas, falas afíns, igual relixión, idênticas vidas. Subdividía estas grandes divisóns em numerosos pobos, que apenas ousa nomear, tán difíceis, afirma, eram ao lábio latino, quanto à sua memória, pois non eram nem mais bárbaros nem mais ásperos que os da Galia e Britânia. Desta maneira cubriam a falta de notícias e escondiam o pouco conhecimento que tinham do nosso país; se non se quere que sexa tudo filho da pouca importância que concediam a estas xentes. Strabón descrebe as suas costûmes; Plinio non é mais extenso, mas um e outro convénhem em que Galiza, aparte de algunhas colónias gregas sem nome e sem peso, estaba poboáda por celtas, a quem Herodoto da por estabelecidos na Galiza durante o século V antes de Crísto. Assim nomeiam aos habitantes do promontório Nerio. Fám-nos vir das marxéns do Anas, com evidente erro, sobre tudo se aceitamos a hipótese de unha grande e contínua invasón dos celtas franceses, pois tudo o que pode asegurar-se, atendida a marcha que deberom seguir, que eram da nossa mesma sangre, que de aquí procediam e que uns e outros se reconhecíam gostosos como irmáns. Mas como se necessitáse explicar e até acreditar a fábula do Lethes, recorreu-se à vínda dos celtas do Anas, esquecendo que as antigas tradiçóns indicabam o contrário. As notícias recolhidas por Avieno probam que os liguros que habitabam as marxéns do río lusitano, forom expulsos de alí polos celtas víndos do Norte ao longo do Oceano Atlântico. Éstes non eram outros que os que poboávam o ângulo Noroeste da Península.
MANUEL MURGUÍA