Arquivos diarios: 10/10/2011

“El reino de este mundo”, de Alejo Carpentier

Un libro escrito en 1948, en certo sentido predecesor do realismo máxico de Cen anos de soidade. Nesta pequena e excelente novela Carpentier narra a historia de Ti Noel, un escravo descendente dos africanos levados á República Dominicana e Haití na época da colonización desas illas. Polas páxinas do libro desfila dun xeito máxico a resistencia dos escravos a través de varias xeracións, marcada polos momentos culminantes das revoltas victoriosas que sen embargo acabaron fracasando, fora pola forza represiva superior dos colonizadores, ou fora pola incapacidade dos liberados de dominar e encauzar os seus propios poderes, inmensos para lograr a liberación, pero incapaces para crear e organizar a vida baixo uns principios diferentes aos dos amos. A modo de conclusión, como expresa a cita que segue, semella que o home está condenado a vivir e a realizarse no Reino deste Mundo, en contraposición ao Reino dos Ceos, paisaxe idílico pero va.

“Se sintió viejo de siglos incontables. Un cansancio cósmico, de planeta cargado de piedras, caía sobre sus hombros descarnados por tantos golpes, sudores y rebeldías. Ti Noel había gastado su herencia y, a pesar de haber llegado a la última miseria, dejaba la misma herencia recibida. Era un cuerpo de carne transcurrida. Y comprendía, ahora, que el hombre nunca sabe para quién padece y espera. Padece y espera y trabaja para gentes que nunca conocerá, y que a su vez padecerán y esperarán y trabajarán para otros que tampoco serán felices, pues el hombre ansía siempre una felicidad situada más allá de la porción que le es otorgada. Pero la grandeza del hombre está precisamente en querer mejorar lo que es. En imponerse Tareas. En el Reino de los Cielos no hay grandeza que conquistar, puesto que allá todo es jerarquía establecida, incógnita despejada, existir sin término, imposibilidad de sacrificio, reposo y deleite. Por ello, agobiado de penas y de Tareas, hermoso dentro de su miseria, capaz de amar en medio de las plagas, el hombre sólo puede hallar su grandeza, su máxima medida en el Reino de este Mundo”. (p. 148).

Ver libro en Google Books

Ver en Youtube entrevista a Carpentier, de 1977, duración de 1h 30 min, no programa A FONDO, de RTVE.