Arquivos mensuais: Decembro 2017

AS MEMÓRIAS DE MANUEL DA CANLE (5)

CARBALHAS DOU

               Eu estava enxuíçado porque tinha que ir ó tribunal de sesións, por via do “Sorteo militar” que se verificava o dia vinticuatro de Xaneiro de 1904 e estava na mais pura desgrácia e pobreza infinita, e o dia 18 apurei a minha nái (Febreiro) que me afiança-se pra Buenos Aires ó que ela se negou, e ós poucos dias, eu puxem-me mais doente, com o mesmo catarro, etc…  O vintisete de Abril de 1904 caíu a minha nái doente, aumentando-lhe a enfermedade de forma perigosa e permaneceu enferma cinquenta e sete días, sem ter recursos ninguns.  Despois de passar oito días, trouleava, decindo cousas surpreendentes, quando eu estaba entretido, e quando eu escuitava, ela calaba, no meio da enfermedade quedou sem fala completamente por uns oito dias.  Eu non fixem sacrifícios ninguns, senon colher unha vela, logo ó redor dela lin-lhe unha oraçón misteriosa.  Levantou-se pola primeira vez o trinta de Março de 1904, quedando impossibilitada para o trabalho leve por alguns meses.  O dia vintisete de Março de 1904 assistín na Igrexa de Guillade com o meu primeiro ramo, cheguei ás doze á casa e encontrei a minha nái queixando-se com o mal que traía, despois eu fun para Matamá e fixem unha vinha, despois retornei prá casa e fun escribir unha carta á Carmela da Furuda,  sendo causa de eu perder o rosário aquel día.  O vintioito de Março de 1904, tinha ido por unha arada (cabar) até ás doze, acto seguido entrei na casa e como demorei vinte minutos, começou a minha nái, a que fosse botar a toura, e a botar pragas que era um barbarismo, pois pra facela calar foi preciso bater-lhe, parecia que estava endemoniáda, quedei tan inxuriado que quixem ir ó Serviço Militar voluntáriamente…

manuel calviño souto

O MUNDO (34)

.

               Em 1844, publicou-se a segunda ediçón, bastante aumentada, de “O Mundo como vontade e Representaçón”. Ao primeiro volume, surgido em 1818, apenas foram feitas correcçóns menores e, no essencial, permaneceu idêntico ao texto orixinal.  O autor estava convencido da verdade incontestável da sua vison orixinal que non queria fazer as mínimas alteraçóns.  A novidade desta edicçón estava num segundo tomo, ainda mais extenso que o primeiro, formado por “complementos”.  Trata-se de ampliaçóns e esclarecimentos do enunciado em 1818.  Retomando a imagem dos círculos concêntricos  na água, son anéis mais amplos, mais afastados do centro essencial, dependentes dos círculos interiores; também son mais abranxentes e, frequentemente, mais nítidos, de contornos mais firmes.  Schopenhauer explica, no prólogo a esta segunda ediçón, que propon duas visons da mesma realidade, unha pertencente á xuventude e outra á idade adulta.  Ainda haveria unha terceira edicçón de “O Mundo” (com 136 páxinas adiccionais), em 1859, um ano antes da morte do seu autor, quando este xá era célebre.

joan solé

EM NOME DE GUILLADE (XXI)

marcodebigotes_1874

               Nas fichas do inventário municipal de Pontareas de 1958 aparecen os montes Albelle e Pedreira, aquí apresentamos os seus resumos:

                 “Ficha 22,  “Albelle”,  Guillade, lugar de Albelle, Linderos:  N. Propiedad de Angel Sebastian Montero y otros.   S. Propiedad de Julio Miranda y otros.   E. Propiedad de Francisco Martínez y otros.  O. Propiedad de Avelino Rodríguez y otros.  Superficie:  15 hectáreas.  Aprovechamiento, Forestal.  Naturaleza del domínio:  Patrimonial-própios.  Título: Posesión inmemorial.  Signatura en el registro de la propiedad:  Tomo 201, fol. 48, finca 19740.

               Valor que corresponde en venta: 6.000 pts.

               Frutos y rentas que produzca:  aprovechamientos forestales y pastos.

               Se adjudicaron 10.000 m/2 a efectos industriales en el año 1977.”

               “Ficha 23, “Pedreira”, Guillade, lugar de Pedreira.  Linderos:  N. Propiedad de Angel Sebastian Montero y otros.  S. Propiedad de José Maria Torres David y otros.  E. Propiedad de Inocencio Gómez Francisco y otros.  O. Propiedad de Antonio Rodríguez y otros.   Superfície: 31 hectáreas.  Aprovechamiento, Forestal.  Naturaleza:  Patrimonial-Propios.  Título: Posesión inmemorial. Signatura en el registro de la propiedad:  Tomo 201, folio 53, finca 19745.

               Valor que corresponde en venta: 10.000 pts.

               Frutos y rentas que produzca:  aprovechamientos forestales y pastos.

               Esta finca ha sido permutada en el año 1973, previa la correspondiente autorización del Ministério de la Gobernación, con la Delegación Nacional de Sindicatos, siendo baja en el Patrimonio Municipal.” 

a irmandade circular

SOBRE A VONTADE NA NATUREZA (33)

.

               Em 1836, publicou o breve trabalho “Sobre a Vontade na Natureza”, que compilava desenvolvimentos contemporâneos das ciências naturais ou empíricas (astronomia física, anatomia comparada, “psicoloxia das plantas”) que, em seu entender, suportavam as teses metafísicas sobre a obxectivaçón da vontade enunciadas em “O Mundo”.  Esta obra associa-se, naturalmente, ao livro segundo de “O Mundo”, o dedicado á metafísica da natureza.  Em 1839, escreveu dous opúsculos éticos de grande fôlego:  “Sobre a liberdade da Vontade Humanas” e “O Fundamento da Moral”, concebidos para dous concursos lançados, respectivamente, pela Real Sociedade Norueguesa de Ciências e pela sua homóloga dinamarquesa.  Ambos foram publicados em 1841, num único volume intitulado “Os Dous Problemas Fundamentais da Ética,  fazendo parte do núcleo essencial da filosofia de Schopenhauer: encaixam no livro quarto de “O Mundo”.

joan solé

AS MEMÓRIAS DE MANUEL DA CANLE (4)

porteladous

               Pragas.  O dia dous de Decembro de 1903 saín a botar a toura, e pola traer algo cedo para a casa, porque estava frío, a minha nái começou a berregar comigo e a botar pragas decindo: malos caminhos tu leves, malas desgrácias eu vexa em tí, malas balas te taladrem, etc…  O dia vintinove de Maio de 1904 fun a Trancoso e dixerom-me vários rapazes que era cedo para a temporada, que non habia Senhores.  O día seis de Abril de 1904 (quarta feira) quatro días antes da festa das Angustias, vem o Queimadelos de Ponte, ordenan-me para seguir com a escola por conta da rexente quatro meses, fixome ir sete veces a cobrar e non cobrei nada, e só por manha lhe agarrei vinte reais, e despois deixeia até hoxe.  O quince de Xaneiro deste mesmo ano fun á festa a Sto. Amaro de Cumiar, e deixeime estár até ás dez da noite.  A xente de Guillade tinha marchado toda, non habia lua e facia um escuro horrível e chuviscava e quando vinha perdin-me no caminho, indo cair em regatos, atravessando cabadas, valados, etc…   Quando me dem conta onde estava aparecin na Rega-da-xeiras, sem saber por onde vinhera.  O oito de Abril de 1904 fún ó Serán-nocturno de Guillade d’arriba bailando muito com unha discípula (Maria Rosa da Lomba) e o dezanove do dito mes encontrei-me com um catarro, dor de cabeza, fríos, temblor no corpo, que me durou por nove días.

manuel calviño souto

FRANKFURT (32)

.

               Em 1831, houve unha epidemia de cólera em Berlim.  Unha das vidas ceifadas pela epidemia foi a de Hegel, e o filósofo de quarenta e cinco anos non quixo correr o mesmo risco.  Depois de algunhas hesitaçóns e de ter viaxado muito durante a última década e meia, Schopenhauer decidiu fixar-se em Frankfurt am Main, cidade que escolheu pelo clima, pela fama dos seus médicos e pela seductora programaçón de peças de teatro, óperas e concertos. Viveria em Frankfurt durante os vinte e sete anos seguintes, até á sua morte em 1860.  Neste quarto de século final, fez como o seu admirado Kant, estabelecendo um ríxido plano de hábitos que repetia, sem falha, dia após dia, mês após mês, ano após ano.  No essencial, eram os mesmos hábitos que adquirira na sua fase de estudante em Gotinga.  Instalado, primeiro, em duas divisóns e, depois, em todo o rés-do-chan de unha casa, levantava-se ás sete, tomava um banho frio e, tendo como pequeno-almoço non mais do que unha chávena de café forte,  punha-se a escrever até ao meio-dia.  Depois, abandonava a tarefa do dia e dedicava-se a tocar flauta, durante unha hora, instrumento que nunca deixou desde a lonxínqua época em que o pai lhe deu permissón para comprar unha de marfim em Le Havre;  normalmente, interpretava algunha peça de Rossini adaptada só para flauta.  A seguir, ia almoçar a um restaurante elegante,  sempre o mesmo: o do hotel Englischer Hof.  Voltava a casa e ali ficava até ás quatro, hora a que saía para um passeio diário de duas horas, fizesse o tempo que fizesse, acompanhado do seu proverbial can de água.  Ás seis, ia á biblioteca para ler o Times (um hábito herdado do pai) e depois assistia a alguma peça de teatro ou a um concerto, até que a gradual surdez lhe estragou estes prazeres e teve de prescindir deles.  Xantava num restaurante ou num hotel e, se non entabulasse unha discussón que lhe interessasse, voltava para casa, entre as nove e as dez, para se deitar cedo; caso se envolvesse em alguma conversa, podia falar longa e continuadamente, com engenho e erudicçón, até altas horas.  Na cama, antes de dormir, lia unhas páxinas do “Oupnek’hat, que lhe lembrava que tudo é uno antes de desaparecer num pequeno sonho dentro do grande sonho da vida.  Schopenhauer manteve unha intensa actividade intelectual até ao seu último dia de vida.  Além disso, em Frankfurt, recuperou a criatividade que tinha ficado um pouco esquecida na fase final da etapa berlinense (entenda-se por esta etapa non só os anos que viveu na capital prussiana, mas todo o tempo que levou até cortar por completo o vínculo com a universidade e com a amante).

joan solé

 

DERIVA HISTÓRICA

TOOOOO122 IMG_0115

 

    XACIMENTO ARQUEOLÓXICO GA36042057

A Mâmoa e o petroglífo do coto da pedreira

               Este desafortunado xacimento arqueolóxico da nossa aldeia, foi o que mais sofreu.  Non a mans da Santa Inquisición, mas agredido por unha lexión, de cacíques, labregos e marinheiros de água-doce.  Por isso, escrebemos estes artigos, para evitar que as novas xeraçóns, sigan mostrando o mesmo desprezo pelos seus tesouros escondidos.  E pensen, que a maioria dos Torques que andan por esses museos fora, sairon desta terra dos mortos.  Aquí, todos os males se conxuraron na contra do infeliz, foi como xá vem sendo habitual, cortado por pista florestal, queimado por incêndios cíclicos, os seus grandes pinheiros furados por um taladro, e a sua mâmoa convertida em churrasco folklórico.  ¡¡Bonito espectáculo!!  O que nos pode dar unha ideia clara, do terreno que pisamos neste país e nestas nossas xentes.

a irmandade circular

TOOOOO1O9 IMG_0086

ENTRE AUTOR E TRADUCTOR (31)

.

               A partir de entón, Schopenhauer levou unha vida de inflexível isolamento e de obstinada timidez, tendo como grandes escapes a música (tocava flauta e assistia a concertos), a escrita e a leitura, os passeios, o teatro e, por último, mas non menos importante, os prazeres sensuais da boa comida e dos bons charutos. Concebeu o proxecto de traduzir várias grandes obras literárias para aleman, xá que o seu xénio estilístico e o completo domínio do inglês e do francês o colocavam numa excelente posiçón para desempenhar essa tarefa.  Entre as obras que se propôs traducir estavam os “tratados sobre relixíón” do céptico escoçês David Hume e “A Vida e as Opinións do Cavalheiro Tristan Shandy”, do anglo-irlandês Laurence Sterne, um extraordinário romance cómico que Schopenhauer considerava a melhor obra narrativa xuntamente com o “Quixote”, com a “Nova Heloísa”, de Rousseau, e o “Wilhelm Meister”, de Goethe;  nenhum destes proxectos encontrou um edictor receptivo.  Também propôs a um editor inglês traduzir para a sua língua “A Crítica da Razón Pura”, de Kant, o que, se tivesse sido aceite, teria sido magnífico para a história da filosofia, xá que ao profundo conhecimento das línguas de partida e de chegada acrescentava-se o facto de Schopenhauer ter sido um dos maiores conhecedores de todos os tempos do idealismo transcendental de Kant.  A sua proposta de traduzir Goethe para francês também non encontrou eco.  A única traduçón que acabou por fazer, para alemán, foi de “A Arte da Prudência”:  Oráculo Manual, do xesuíta aragonês Baltasar Gracián, um “manual de sobrevivência” ou breviário ético que, a partir de unha visón extremamente pessimista da natureza humana, dá concelhos e regras para sair o mais ileso possível das relaçóns sociais e passar por este mundo de unha forma decorosa e sem dor.  Entre autor e traductor, deve ter sido o combinado com maior concentraçón de pessimismo de toda a história literária.

joan solé

AS MEMÓRIAS DE MANUEL DA CANLE (3)

.

               Sucesso em Pías. O once de Xulho de 1903 fun a Ponte, e encontrei-me com Fernandes, logo fomos a San Benito de Pías, chegamos alá ás dez, estando eu e o meu companheiro comendo e bebendo, pegou-me unha cousa aturdita pola cabeza e, unha afliçón correndo-me formigas por todo o corpo e, faltando-me a vista e como que iba arrebatado polos aires. Saín de xunto do meu compaheiro sem decir-lhe nada, e fun caír na porta da Igrexa, dando um golpe na sen, e xa non me levantei até que unhas pessoas caritativas me puxeron de pé.  Despois o meu companheiro puxo-me debaixo dunha vinha, onde quedei dormido até que me despertei.  Logo, malamente puidem vir polo meu próprio pé.  O día dezanove de Novembro de 1903, polas três da tarde, deu-me por todo o corpo um temblor e um frío abdominável com dor de ossos e de cabeza e, unha tosse espantosa, assaltando-me logo um catarro pulmonar, mas non podia tosser que mo impedia a dor de cabeza, parecia obra de maxía, pois pola omnipotência e graça do Senhor, se me aliviou polas doze do día seguinte.

manuel calviño souto

CURSOS NA UNIVERSIDADE DE BERLIM (30)

.

               Durante a década seguinte, viveu em vários lugares, embora nunca se esquecendo de Berlim, cuxa Universidade anunciou, intermitentemente, os seus cursos ao longo desse período.  Na capital prussiana, teve a relaçón sentimental mais longa da sua vida, com unha corista do Teátro Nacional que acabaria por dar á luz um filho ilexítimo de outro homem. Porém, apesar disso, sustentou-a económicamente durante mais alguns anos.  Em 1822, fez unha segunda viagem a Itália e, no regresso, foi obrigado a permanecer um ano em Munique, muito doente e aflixido por diversas maleitas físicas (como o início de unha surdez que se ia agravando), complicadas por crises nervosas e depressóns; na cidade bávara, o seu carácter tornou-se totalmente amargo e intensificaram-se, se ainda fosse possível os seus traços de sociopatia.  A sua evoluçón na idade adulta reproduzia, com precisón, a do pai e, antes deste, a da sua avó.  A base xenética da família tinha qualquer cousa que parece precipitar fatalmente para a melancolia e para a obsessón.

joan solé

FATIAS-DE-PARIDAS

.

               Rabanadas Antigas. Rabanadas douradas ou Fidalgas. Rabanadas Minhotas, e por fim Rabanadas ou Fatias-de-paridas.  Somente o nome, xá nos dá unha ideia clara da potencialidade reconstituinte das referidas rabanadas.  Isto, á parte, do gratificante sabor destas lambonadas supremas, capazes de satisfazer unha nái.  Leva-se três decelitros de leite a ferver, com duas colheres de sopa de azúcar e unha casca de limón.  Batem-se quatro ovos, muito bem batidos, de modo que a clara quede imperceptível.  Corta-se um pan de Cea em fatías, com perto de um centímetro e meio de grossor, logo passam-se primeiro polo leite e despois pelos ovos.  Fritar em óleo bem quente e escorrer sobre papel ou um pano, servir espolvilhadas de azúcar e canela.   ¡¡Saúde e ganas de comer!!

a irmandade gastronómica 

 

PROFESSOR PRIVADO NA UNIVERSIDADE DE BERLIM (29)

.

               De regresso á Alemanha, confirmou que a sua obra tinha passado completamente despercebida.  Ninguém fez o mínimo esforço para a promover e non fora publicada qualquer crítica positiva.  Com o conflicto económico ainda por resolver e a perspectiva de se tornar num escritor famoso em suspenso, o filósofo que vivia de rendimentos começou a preocupar-se com a sua subsistência e optou por pedir um lugar de docente á Universidade de Berlim.  Em 1820, conseguiu um lugar como professor privado, ao qual non correspondia um salário directo, nem por parte da instituiçón nem por parte do Estado, estando apenas garantido o pagamento dos alumnos que se inscrevessem  nos seus cursos.  No exame, colocou em causa um dos membros do xúri, o eminente Georg Wilhelm Friedrich Hegel, que fez um comentário errado e foi corrixido, em primeiro lugar, pelo próprio Schopenhauer e depois por outro membro do Xúri.  Seria a única satisfaçón que lhe daria o cargo de professor.

joan solé

EM NOME DE GUILLADE (XX)

.

               Testemunha José Estévez Gil, fol. 30:  ” Al noveno dijo que es cierto/ por la misma razon de ser su/ parroquia inmediata a la de/ S. Miguel de Guillade que los vecinos/ de la misma desde tiempo inme/morial y a continuacion de/ sus Causantes se hallan en la/ quieta y pacifica posesion/ de los montes siguientes/ El nombrado de Alvelle, y por otro nombre,/ Gramil y Eyra da Mó que constitu/ye todo, confinante por norte monte/ Comun de la parroquia de Santiago/ de Oliveyra y montes particulares deno/minados Vasende y Carulo, sur mon/tes tambien particulares de Cavada/ de Grandal y Cavada del Yglesia/ y naciente Cavada de Pedro y Cavada/ vella de particulares, y poniente co/munes de las parroquias de San/  Felis de Celeiros y Santiago de Oliveyra/ y dehesa nacional quedando enel in/termedio el pinar Real/ El monte de Pedreyra conocido tambien por los/ nombres de Rebordiños,  Fonte lagarta/ y Santo Tomé, confinante por el norte/ con monte Comun de la parroquia/ de S. Ciprian de Mouriscados,  sur/ Cavada do Campo da Bouza de las/ pertenencias de Juan Candeyra Francisco/ Gregores y otros particulares, naciente/ Comunes de la parroquia de de S./ Andrés de Uma y montes de Revor/diño de Francisco Gregores y otros par/ticulares, y poniente con Comunes de la/ parroquia de S. Estevan de/ Cumiar y montes particulares de/ Cavadas de Agoeyro, monte de/ Valongo y Cavada de ventura/ tambien de particulares, le interme/dian varios Caminos particulares/ y la Carretera antigua.”

               Outras testemunhas como Andres Soto, Domingo García, Juan Manuel  Alcalde, Francisco Álvarez, Bautista Carrera, Antonio Redondo, Manuel González Cerqueira ou Miguel González falarán nos mesmos termos dos montes comúns de Guillade.  O resumo queda no cadro sinóptico do expediente, tanto para os montes de Guillade como de Santiago de Oliveira (figs. 1,2,3).

a irmandade circular

ITÁLIA NO HORIZONTE (28)

.

               O período passado em Dresden deve ter sido unha experiência extáctica e prolongada, na medida em que essa combinaçón é possível.  Pelo que nos cabe depreender das notas do próprio autor e de alguns testemunhos, estava radiante, fazia monólogos durante os passeios, que lhe serviam para modelar e estructurar as ideias, e enredava-se em longas discussóns em locais públicos frequentados por escritores.  Na apresentaçón, foi referido o afastamento por que passou a relaçón entre o edictor F. A. Brockhaus, de Leipzig, os seus sucessores e Schopenhauer.  O que non é de estranhar se xuntarmos ao seu carácter arrogante o facto de os seus livros só se terem começado a vender xá  a década de 1850 ia bastante avançada; simplificando, desde 1818, son quase quatro décadas de cartas muito impertinentes e saldos muito negativos.  Até 1828, quase todos os exemplares da primeira ediçón foram destruídos para, pelo menos, recuperar o papel.  Para isso, faltava ainda unha década e Schopenhauer acalentava grandes esperanças para o seu livro;  non contava com menos do que unha apoteose imediata.  De setembro de 1818 a agosto de 1819, ofereceu a sí próprio unha viagem a Itália, como prémio pelos anos de trabalho, com o non muito secreto desexo de ouvir, no país transalpino, os ecos da sua aclamaçón na Alemanha. Non ouviu nada, claro, mas visitou Veneza, Roma, Nápoles e Milán.  Ainda tivo tempo para se envolver em vários conflictos dialécticos (recorde-se, por exemplo, o que xá foi dito na apresentaçón a respeito do Café Greco de Roma) e para ter unha aventura galante em Veneza.  A mala xestón do capital que tinha investido nunha empresa de Danzig obrigou-o a regressar precipitadamente á Alemanha.  Confirmou que os seus anos de aprendiz de comerciante non tinham sido em van, tendo conseguido recuperar todo o seu dinheiro ainda que, para isso, tivesse de fustigar durante meses o desafortunado xestor.  O filósofo talvez tivesse um accesso privilexiado á “consciência melhor”, mas lidava igualmente bem com a “consciência empírica”.

joan solé

AS MEMÓRIAS DE MANUEL DA CANLE (2)

.

               Lira   O dia vinte de Septembro de 1903 tinha-me chamado o Sr. José Rey Fernandes para decir o que eu visse por unha questón que traía unha pessoa de Lira, chamada Ana Maria, da qual saímos nós com victória, terminando o xuízo o cinco de Novembro do dito…  Fixen um viaxe a Ponte, dalí a Leirado, para consultar unha “Sybilla” (Vª,.).  Regresando por Vilacoba e sentín tocar as campanas de Guillade, mais adiante giaron-me até á igrexa de Vilacoba, cheguei ó rio diante do qual estivem titubeando trinta e cinco minutos para conseguir passa-lo.  Logo de passar o rio, e por-me a salvo em caminho conhecido, larguei dous pistoletazos.

manuel calviño souto