
Ascéticos, escritores (do grego “asketes”, “monxe eremita” de “askein”, “exercitar-se”. A ascese, consiste em chegar a dous dos três gráus do espírito: o purgativo (mortificaçón do corpo e oraçón); o iluminativo e o contemplativo, “estado beatífico” ou “matrimónio espiritual” de San Juan de la Cruz. A mística alcanza-se depois de chegar ao terceiro gráu no caminho da perfeiçón. Santo Tomás de Aquino distingue entre virtudes adquiridas (ascética) e don da graça (mística). Na Espanha foi a tradiçón senequista, que ensinaba que a virtude pode ser conseguida através da autodisciplina, a qual producíu unha marea de literatura ascética que começou com a publicaçón de “Breve y muy provechosa doctrina de lo que debe saber todo cristiano” do frade Hernando de Talavera (1496); libro escrito para atrair a um grande número de leitores a través de unha exposiçón em prosa clara e sinxéla. Outro libro fundamental para a produçón de escritos ascéticos foi “Ejercicios espirituales de Ignacio de Loyola (Roma, 1548). Este tipo de literatura chegou ao seu apoxeo durante o reinado de Felipe II (1556 – 1598): excelentes autores escreberom sobre temas relixiosos e vários miles de libros e panfletos forom publicados entón. A miúdo resulta difícil separar a ascética da mística em autores como o frade Luis de Granada. Menéndez y Pelayo classifica a san Juan de la Cruz e santa Teresa de Jesús como escritores ascéticos, quando a maioría dos críticos os consideram místicos. Agustinos: Fray Luis de León, beato Alonso de Orozco. fray Fernando de Zárate, fray Pedro de Vega, santo Tomás de Villanueva e fray Pedro Malón de Chaide. Dominicos: Melchor Cano, Alonso de Cabrera, fray Luis de Granada. Franciscanos: fray Alonso de Madrid, Francisco de Osuna, fray Bernardino de Laredo, san Pedro de Alcántara, Diego de Estella, fray Juan de los Ángeles e sor María de Jesús de Ágreda. Jesuitas: Alonso Rodríguez, Luis de la Puente, Juan Eusebio Nieremberg, Luis de la Palma, Pedro de Rivadeneyra e san Francisco de Borja. Outros: beato Juan de Ávila, Hernando de Talavera, Alejo Venegas del Busto.
OXFORD