AS DISPUTAS QUODLIBETALES

.

               Por outro lado, quanto ao método escolástico, devemos clarificar alguns aspectos.  Inicialmente, foi um método de ensino nas escolas (monásticas, catedralícias e palatinas) que encontrou o seu pleno desenvolvimento nas universidades.  Em paralelo à sua vertente pedagóxica, cuxo eixo era a interpretaçón de textos das chamadas “autoridades” (a Bíblia, os Padres da Igrexa e Aristóteles, etc…), vai xerminando um pensamento crítico que tende a valorizar sobretudo o rigor lóxico, a argumentaçón apodíptica ou demonstractiva e a distinçón teórica entre filosofía e teoloxía, como campos de conhecimento com obxectos e métodos diferentes.  Os dois elementos centrais do método escolástico eram a exposiçón ou “lectio” e, o debate ou “quaestio”.  No primeiro, passava-se de unha explicaçón literal do texto a unha análise do seu conteúdo, para concluir com a sua compreensón profunda.  Há que deixar claro que non se lian manuais nem se ditavam apontamentos, mas que se comentabam textos filosóficos ou teolóxicos.  O segundo elemento, o debate, significaba o aparecimento em aula de problemas, dúvidas e dificuldades aos quais o professor debía responder.  Devido à sua importância, chegou a independizar-se da licçón para dar lugar a debates públicos regulados de maneira pormenorizada pola respectiva faculdade.  Uns reduziam-se ao âmbito interno de unha aula, mas outros tinham um carácter solemne, eram abertos a estudantes de outras escolas e neles participabam vários mestres. A evolucçón destas disputas alcançou o seu ponto alto nas chamadas “quodlibetales”, que eram abertas às perguntas que livremente os ouvintes quisessem formular; apenas alguns “magistri” se atreviam a participar.  Boa parte da literatura escolástica têm a sua  orixem nos  relatórios escritos pelos mestres no final das disputas solemnes.  Os xéneros literários evoluíram paralelamente à metodoloxía do ensino.  Passou-se da anotaçón do texto, quer fosse entre linhas, quer fosse nas marxens, ao comentário de unha obra chamado “expositio”.  O seu ponto alto concretizou-se nas Sumas, nas quais se pretendía oferecer aos universitários a elaboraçón sistemática de um campo científico concreto.  Modelo no seu xénero, foi a Suma Teolóxica de Tomás de Aquino.

andrés martínez lorca

Deixar un comentario