IMMANUEL KANT E O CONHECIMENTO (40)
.
Kant fez unha “revoluçón copernicana” na teoría do conhecimento. Se Copérnico foi o responsável por a humanidade renunciar á visón xeocêntrica do firmamento e, em vez disso, colocar o Sol no centro e os planetas a xirarem á sua volta (modelo heliocêntrico), Kant substituiu a tradicional concepçón do conhecimento, em que o suxeito adapta a sua mente ao obxecto, por outra em que é o suxeito que determina, com as suas faculdades, o tipo de percepçón. O suxeito passa a desempenhar um papel sumamente activo na construçón da percepçón. Esta mudança de modelo cognitivo non implica modificaçóns no conteúdo das percepçóns, que continuam a ser as mesmas (da mesma forma que o modelo heliocêntrico copernicano non implicou modificaçóns na traxectória aparente do Sol, que non deixa de aparecer a nascente e desaparecer a poente), mas o novo modelo permite explicar muito mais cousas e transforma a concepçón que os homens têm do seu lugar no universo. Entre as transformaçóns decisivas resultantes da revoluçón copernicana de Kant, há a destacar unha que é fundamental para Schopenhauer: o único conhecimento verdadeiro é o que se dá na experiência, na qual se obtém unha intuiçón sensível a partir do contacto entre o mundo e o conxunto sensibilidade-entendimento: tempo, espaço, categorias (recorde-se o que foi dito nas páxinas 62-65). Tudo o que non se integre neste esquema carece de garantias. Segundo Kant, non é possível unha intuiçón intelectual (ou sexa, a razón non pode criar conhecimento sólido a partir de conceitos desvinculados da percepçón e da experiência). Entre outras cousas, esta visón pon fim ás pretensóns da metafísica dogmática de construir unha ciência: questóns últimas como a da existência de Deus e a da inmortalidade da alma, non podem ser tratadas no âmbito da fé. Há unha segunda implicaçón decisiva, tanto para a filosofia em xeral como para a de Schopenhauer em concreto: a distinçón entre fenómeno e cousa em sí ou númeno. A exposiçón deste binómio, fundamental na filosofia, fica reservada para a páxina seguinte.
joan solé
Esta entrada foi publicada en
Uncategorized.
Ligazón permanente.