Arquivos diarios: 19/11/2022

GRAMSCI (AS LEIS DO CAPITALISMO NON LEVAM AO COMUNISMO)

Por outro lado, o pensamento de Gramsci permite-nos entender que, se non se conceder unha autonomia ao “superestructural”, a própria luta política transforma-se num absurdo, como de facto sucedeu nas versóns mais economicistas do marxismo. De certo modo, nos capítulos anteriores tivemos ocasión de corroborar na própria obra de Marx a pertinência do ponto de vista de Gramsci. As leis do capitalismo non conduzem ao comunismo. Non será o desenvolvimento da economia capitalista que nos leva ao socialismo. Como disse o filósofo Perry Anderson, actualmente é mais fácil imaxinar o fim do mundo do que o fim do capitalismo. As leis do capitalismo non se transformaram por nenhum milagre dialéctico no seu contrário comunista. E, na verdade, unha boa leitura da sua obra confirma que Marx também non esperava que isso acontecesse. Xá vimos antes que nem mesmo é possíbel confiar nas “leis da história”. Non será “a história” que nos vai trazer o socialismo ou o comunismo. Marx descobriu leis de certas cousas históricas – como o capitalismo -, mas non descobriu qualquer lei da própria história. Sem a luta política, o futuro comunista que o marxismo augurava para a humanidade non tería qualquer possibilidade. Ora, a “luta política” é, em primeiro lugar, unha luta ideolóxica. O marxismo mais escolástico encontrava-se neste ponto com a aporia de que unha realidade superestructural fosse “determinante” relativamente ao que tería ou non teria de ocorrer na história. Gramsci, polo contrário, concentrou neste ponto as melhores enerxias do seu pensamento. Na luta de classes, a “questón.chave” politicamente é a luta para conquistar aquilo a que ele chamou a “hexemonia”. De todos os conceitos da tradiçón marxista, este é, sem dúvida algunha, o mais citado actualmente. Vexámos como Gramsci expón o problema.

CARLOS FERNÁNDEZ LIRIA